Thách thức tại cơ sở và hướng đi Cho chuyển đổI số y tế bền vững

Chuyển đổi số trong ngành y tế đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa hạ tầng công nghệ, dữ liệu, nhân lực và thể chế quản lý. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện, nhiều bệnh viện gặp khó khăn, thách thức do thiếu hạ tầng, thiếu nguồn nhân lực, thiếu cơ chế. Nhiều ý kiến cho rằng, nếu không có dữ liệu dùng chung và chính sách đầu tư đặc thù, y tế công lập khó tạo đột phá thực chất.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày14/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu 100% bệnh viện trên toàn quốc phải triển khai bệnh án điện tử (EMR) trước ngày 30/9/2025; tuy nhiên, qua thời hạn nêu trên cả nước mới có hơn 1.100/1.650 bệnh viện triển khai thực hiện bệnh án điện tử, đạt hơn 67%.
 
Như vậy, mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng tiến độ triển khai EMR trên phạm vi toàn quốc vẫn chưa đạt yêu cầu và chưa hoàn thành mục tiêu “về đích” đúng thời hạn mà Thủ tướng Chính phủ đã giao. Sự chậm trễ này hầu hết đến từ từ các bệnh viện tuyến dưới, nơi mà cơ sở hạ tầng, phương tiện kỹ thuật và khả năng tiếp cận, ứng dụng khoa học công nghệ còn nhiều hạn chế.

Các bệnh viện tuyến dưới, bên cạnh cơ sở hạ tầng khám, chữa bệnh còn nhiều khó khăn, thì hạ tầng kỹ thuật là rào cản không nhỏ cho nhiệm vụ chuyển đổi số.

Bệnh viện đa khoa Thọ Xuân (Thanh Hóa) là một thí dụ. Tại cơ sở này, tuy đã triển khai một số ứng dụng EMR, phần mềm HIS, LIS, RIS PACS; có thiết bị cho bệnh nhân tự thao tác… nhưng tỷ lệ người sử dụng không nhiều. Bệnh viện vẫn phải sử dụng song song hồ sơ, bệnh án giấy, phim chụp… do kết nối mạng cũng như hệ thống máy móc không đồng bộ, liên tục mắc lỗi.
Toàn bệnh viện chỉ có 2 biên chế hoạt động cho nhiệm vụ chuyển đổi số. Nhiều cán bộ, y, bác sĩ khi sử dụng các phần mềm để nhập dữ liệu vẫn còn lúng túng. Ngoài ra, bệnh nhân đến khám, chữa bệnh hầu như chưa có thói quen hoặc chưa biết sử dụng các thiết bị...
Theo bác sĩ Phùng Sỹ Thường, Giám đốc bệnh viện đa khoa Thọ Xuân (Thanh Hóa), mặc dù rất quyết tâm nhưng khó khăn lớn nhất của bệnh viện là vốn đầu tư cho hạ tầng kỹ thuật, nhân sự, phương tiện.

Còn theo bác sĩ chuyên khoa II, Thầy thuốc ưu tú Nguyễn Lê Lâm, Giám đốc Bệnh viên đa khoa Thiệu Hóa (Thanh Hóa), bệnh viện cũng đang gặp khó bởi một số khoa phòng còn lúng túng khi sử dụng phần mềm EMR; nhân lực công nghệ thông tin còn mỏng chỉ vỏn vẹn 5 người, trong đó có 3 người chuyên trách. Tỷ lệ liên thông đơn thuốc điện tử mới đạt 85%, thanh toán không tiền mặt đạt 27% – nguyên nhân do hạ tầng mạng, nhập liệu phần mềm, thói quen người dân và hạn chế trong kỹ năng số…

Để công tác chuyển đổi số trong quản lý, khám chữa bệnh đạt hiệu quả cao hơn trong thời gian tới, lãnh đạo Bệnh viện đa khoa Thiệu Hóa đã xác định rõ mục tiêu cần hoàn thiện bệnh án điện tử, tiến tới loại bỏ hoàn toàn hồ sơ giấy trong năm 2025; chuẩn hóa quy trình scan, ký số, và lưu trữ dữ liệu y tế trên hệ thống điện tử an toàn. Tăng cường đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, bác sĩ, điều dưỡng; thực hiện “cầm tay chỉ việc” cho các khoa phòng còn yếu về công nghệ. Nâng cấp hạ tầng công nghệ-đầu tư máy tính, thiết bị mạng, lưu trữ dự phòng và giải pháp bảo mật đạt tiêu chuẩn…

Đồng quan điểm với các ý kiến nêu trên, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Ngọc Vinh, Phó Giám đốc Bệnh viện đa khoa Ba Vì (thành phố Hà Nội) chia sẻ: Ứng dụng khoa học, công nghệ vào các hoạt động của bệnh viện mang lại rất nhiều tiện ích. Tuy nhiên, đối với các bệnh viện tuyến dưới, khó khăn về vốn, hạ tầng kỹ thuật, khả năng tiếp cận, sử dụng công nghệ là không tránh khỏi.